Kodowanie gramatykowe (ang. grammar-based coding) – nazwa grupy algorytmów kodowania stosowanych w bezstratnej kompresji danych, w których dane wejściowe opisuje się gramatyką bezkontekstową, dąży się przy tym do minimalizacji ilości reguł. Następnie gramatyka jest kompresowana innymi metodami. Kodowanie sprawdza się m.in. w kompresji DNA oraz tekstów naturalnych, w których powtarzają się ciągi liter, ale często też całe słowa, frazy czy zdania.
Idea kodowania gramatykowego wykorzystuje powtórzenia ciągów liter, które są zastępowane specjalnymi symbolami (nieterminalnymi). Np. w tekście „aaabaaacaaadaaae” powtarza się ciąg „aaa”, stąd gramatyka, która go opisuje może składać się z dwóch reguł: – reguła pomocnicza, zapamiętująca powtórzenie; – reguła główna, opisująca cały tekst (gdzie to symbol startowy).
Istnieją dwa podejścia do budowania gramatyki: Kodowanie rozpoczyna się od pustego ciągu, do którego dopisywane są kolejne litery z tekstu i gdy zajdzie potrzeba, tworzone są nowe reguły pomocnicze. Metody działające według tego schematu: LZ78, LZW, Sequitur. Kodowanie rozpoczyna się od wejściowego tekstu i w wyniku jego całościowej analizy podejmowane są decyzje o dodaniu nowych reguł.