240px|thumb|Panorama ze Wzgórza Kredowego w kierunku Górki Katedralnej nad dachami osiedla Dyrekcja Osiedla Chełma – podział miasta Chełm na jednostki pomocnicze samorządu.

Historia Chełm, miasto na prawach powiatu, założone w 1392 r. na zachodnim zboczu Górki Katedralnej w oparciu o przywilej lokacyjny na prawie magdeburskim – dopiero w okresie ostatnich 150 lat odnotował trzy okresy intensywnego rozwoju, którym zawdzięcza dzisiejszą strukturę przestrzenną miasta, wykraczającą poza średniowieczne wały miejskie. Pierwszy, w drugiej połowie XIX w. związany był z budową i otwarciem w 1877 r. linii Kolei Nadwiślańskiej łączącej Mławę przez Warszawę, Lublin, Chełm z Kowlem, a następnie z budową i otwarciem w 1886 r. połączenia kolejowego z Brześciem. Dzięki nim Chełm zyskał nie tylko stację z dworcem kolejowym, ale również duży kompleks koszar dla blisko pięciotysięcznego garnizonu dwóch pułków piechoty 65 Moskiewskiego i 66 Butryskiego, założony przy trakcie lubelskim ok. 1,5 km od miasta. A równocześnie po stronie wschodniej (też ok. 1,5 km od miasta), duży kompleks szpitala wojskowego o znaczeniu regionalnym, przy trakcie hrubieszowskim pod Borkiem. Istotnie zwiększyło to strategiczne znaczenie Chełma, gospodarcze i militarne. Liczba mieszkańców potroiła się do 1900 r., a w 1912 r.