Włodzimierz Aleksander Marciniak (ur. 31 marca 1954 w Łodzi) – polski politolog, sowietolog i rosjoznawca, doktor habilitowany nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki, dyplomata. Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Federacji Rosyjskiej (2016–2020). Brat Piotra MarciniakaKraj kiosków z ciepłą wódką, „Dziennik”, 12–13 kwietnia 2008..
Życiorys W 1976 ukończył studia politologiczne na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1977–1980 odbywał studia doktoranckie w Instytucie Socjologii UW. W 1989 uzyskał w Instytucie Filozofii UW stopień naukowy doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy Teoria w poszukiwaniu praktyki. Przesłanki filozoficzne marksowskiej myśli społecznej (promotor: Marek Siemek). W 2001 w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce na podstawie pracy Rozgrabione imperium. Upadek Związku Sowieckiego i powstanie Federacji Rosyjskiej.