Tarcie toczne (nazywane również oporem toczenia) – opór ruchu występujący przy toczeniu jednego ciała po drugim. Występuje np. pomiędzy elementami łożyska tocznego, między oponą a nawierzchnią drogi. Zwykle tarcie toczne jest znacznie mniejsze od tarcia ślizgowego występującego między ciałami stałymi, dlatego toczenie jest częstym rodzajem ruchu w technice.
Tarcie toczne występuje na granicy dwóch ciał i dlatego jest sklasyfikowane jako tarcie zewnętrzneWyznaczanie współczynnika tarcia tocznego za pomocą wahadła nachylnego..
Dynamika zagadnienia mały|220px|Rys. 1. – asymetryczna reakcja podłoża; – nacisk; – siła ciągnąca; suma wektorów sił jest siłą tarcia tocznego hamującą ruch
Siła tarcia tocznego Na toczące się ciało działają siły: – przyłożona w środku ciała siła ciągnąca, – siła nacisku ciała na podłoże, – asymetryczna siła reakcji podłoża.
Gdy suma wektorowa tych sił jest równa zero, to środek walca porusza się ruchem jednostajnym (patrz rysunek nr 1).