Choć pełna rekonstrukcja wydarzeń jest niemożliwa (ze względu na sprzeczności w istniejących przekazach), wydaje się prawdopodobne, że doktor Chałubiński zerwał zaręczyny z własnej inicjatywy, uznając to za słuszne i honorowe wyjście. Przez pewien czas zmagał się z myślami samobójczymi, ale powrócił do równowagi psychicznej dzięki wsparciu sióstr. Według anegdoty miał zapowiedzieć Krzywickiemu, że ten otrzymuje jego własne szczęście w darze w imię przyjaźni, lecz za wiele lat będzie musiał zdać mu sprawę ze szczęścia ukochanej. Wobec braku potrzeby dalszego pośpiechu doktor pozostał w Würzburgu, gdzie z pomocą profesora Augusta Schenka do lutego 1845 roku napisał nowatorską pracę botaniczną Zur Entwickelungsgeschichte der Spaltöffnungen, lecz z niezupełnie znanych przyczyn nie ogłosił jej drukiem. Następnie dla zdobycia doświadczenia medycznego odbył kilkumiesięczną podróż po znanych klinikach europejskich.
Wczesny okres warszawski (1845–1855) mały|Pomnik Tytusa Chałubińskiego i Sabały. Sabała w prawej dłoni trzyma smyczek (często niszczony)