Ilmenau (pol. hist. IlmenawaDzieje Słowiańszczyzny północno-zachodniej do połowy XIII w. przez Wilhelma Bogusławskiego. T. 2, Poznań 1889 r., s. 6,) – rzeka w Niemczech w północno-wschodniej Dolnej Saksonii, stanowiąca lewy dopływ Łaby.
Przebieg Rzeka powstaje na Pustaci Lüneburskiej z połączenia dwóch mniejszych rzek: Gerdau płynącej od północnego zachodu i Stederau płynącej od południowego zachodu. Ów zbieg ma miejsce na południe od Uelzen.
Od Uelzen Ilmenau płynie, wzbogacona przez wpływającą tu rzekę Wipperau, w kierunku północnym przez Bad Bevensen i Lüneburg do Winsen, gdzie jest zasilona prawym dopływem Neetze oraz tuż przed ujściem przejmuje również wody płynącej z południa rzeki Luhe. W północnej dzielnicy Winsen Hoopte uchodzi do płynącej od wschodu Łaby. U ujścia Ilmenau do Łaby wybudowano na początku lat siedemdziesiątych XX wieku wał przeciwpowodziowy.
Całkowita długość rzeki wynosi 107 kilometrów.
Żegluga Ilmenau jest żeglowna tylko na krótkim odcinku 28,84 km od Lüneburga w dół rzeki do ujścia w Hoopte. Jednak na tym odcinku trzeba pokonać trzy śluzy koło Bardowick, Wittorf i Fahrenholz. Obecnie Ilmenau straciło znaczenie dla żeglugi. Wcześniej fabryka przeróbki drewna była zaopatrywana drogą wodną.