Wkrótce po zajęciu Piły przez Prusaków w 1772 i dalszym napływie niemieckiej ludności protestanckiej, powstały plany budowy nowej świątyni. W 1784, po pożarze miasta, w którym zniszczeniu uległ budynek domu modlitwy, wystosowano prośbę do króla Fryderyka II w celu pozyskania środków na odbudowę kaplicy. Pieniądze otrzymano w 1787 i rozpoczęto prace, ukończone cztery lata później. Powstała kaplica z budynkiem szkolnym oraz mieszkaniem dla nauczyciela. Zbór w latach 1779–1787 był obsługiwany przed księdza dojeżdżającego z Trzcianki, natomiast własnego duszpasterza pozyskano w 1787. Rok później rozpoczęto prowadzenie ksiąg parafialnych w Pile, czym zajmowali się wcześniej duchowni z parafii w Trzciance. W 1788 parafia liczyła około 1000 wiernych.
Budowa kościołów W 1784 rozpoczęto zbiórkę funduszy na budowę kościoła. W 1805 parafia pozyskała na ten cel dotację od króla Fryderyka Wilhelma III, jednak rozpoczęcie prac budowlanych uniemożliwiło rozpoczęcie wojny z Napoleonem. Udało się to dopiero po jej zakończeniu w 1815, a budowę ukończono 3 sierpnia 1822, podczas pełnienia funkcji proboszcza przez ks. Karola Fryderyka Wilhelma Grützmachera, który sprawował to stanowisko w latach 1817-1856.