Posiadał on najwyższą na terenie miasta wieżę.

W 1900, w wyniku braku wiernych, wybudowany przy Starym Rynku w 1844 kościół należący do Kościoła Chrześcijańsko-Apostolskiego, został świątynią parafii staroluterańskiej.

Luteranie pilscy byli przede wszystkim Niemcami. Według danych z 1910 miasto zamieszkiwały 882 osoby narodowości polskiej, z czego 7 wyznania ewangelickiego.

Okres międzywojenny i II wojna światowa Od 1923 miasto stało się siedzibą superintendentury i konsystorza Ewangelickiego Kościoła Unii Staropruskiej. Ludność ewangelicka stanowiła w tym okresie ⅔ mieszkańców Piły, były to w przeważającej większości osoby narodowości niemieckiej.

Po dojściu do władzy Adolfa Hitlera, w parafiach w mieście zaczęły się uwidaczniać podziały na zwolenników Niemieckich Chrześcijan oraz Kościoła Wyznającego. Przeciwnikiem nazizmu pozostawał ks. Heine, proboszcz parafii św. Jana wraz z wiernymi. Z pięciu duchownych pracujących w miejscowych parafiach, tylko jeden, ks. Grel, opowiedział się za Niemieckimi Chrześcijanami, pozostając w opozycji do wiernych z jego parafii. Był też jedynym członkiem Konsystorza pilskiego popierającym Hitlera. Działalność uświadamiającą wiernym kościoła zagrożenia płynące ze strony Niemieckich Chrześcijan prowadzili intensywnie ks. Rzadki i ks.