Wullfem z Piły.

Podczas działań wojennych zniszczeniu uległ najstarszy kościół luterański położony na Nowym Mieście, uszkodzono również kościół św. Jana.

Czasy powojenne i okres PRL Po zakończeniu II wojny światowej liczba wiernych kościoła ewangelickiego w mieście uległa zmniejszeniu z około 25.000 do 35–50 osób. Nabożeństwa prowadzone były co dwa tygodnie przez diakonisę. Ruiny nowomiejskiego kościoła zostały rozebrane, zburzono również kościół św. Jana, a kościół Marcina Lutra został w 1945 przejęty przez katolików.

W 1950 doszło do rozbiórki kościoła staroluterańskiego, a ewangelickie życie religijne na terenie miasta ustało. Od 1955 dawni zborownicy pilscy korzystali z nowo otwartej stacji kaznodziejskiej w Chodzieży, podległej parafii w Poznaniu. W latach 60. rozpoczęto organizowanie nabożeństw domowych w Trzciance, a w latach 70. i 80. nabożeństwa domowe miały miejsce również na terenie Piły. W 15 grudnia 1989 miał miejsce pogrzeb ostatniej ewangeliczki zamieszkującej miasto Piła.