W 1938 roku Waltari osobiście oglądał w Berlinie słynne popiersie Nefretete, co wywarło na nim wielkie wrażenie. Powieść powstała wiosną i latem 1945 roku. Choć ma ona charakter literacki, została doceniona przez egiptologów za dokładność w przedstawieniu realiów starożytnego Egiptu. Opisuje również inne kraje Bliskiego Wschodu z końca epoki brązu oraz minojską Kretę, co również ma podstawy w odkryciach archeologicznych. Ówczesna sytuacja polityczna zaś oparta jest na bogatej korespondencji z Amarny.
Powieść zawiera też liczne motywy nawiązujące do Biblii. W przemyśleniach Sinuhe o marności życia można dostrzec podobieństwo do filozoficznego przesłania Księgi Koheleta (Kaznodziei). Bohater, podobnie jak Mojżesz, zostaje odnaleziony w koszyczku nad Nilem, a jego relacje z kurtyzaną przypominają przypowieść o synu marnotrawnym. Przyjaciel bohatera, Horemheb widział na pustkowiu krzew gorejący, podobnie jak Mojżesz. W ustach bohaterów pojawiają się zwroty i cytaty z różnych ksiąg biblijnych, między innymi z Księgi Przysłów (Przypowieści Salomona) oraz Psalmów. Fabuła obejmuje też ziemie i ludy opisane w Biblii, poza Egiptem, jest to Kanaan z Jerozolimą, Megiddo i Gazą oraz Syria i Mezopotamia.