Kusacz okopcony (Crypturellus boucardi) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kusaczy (Tinamidae). Powszechnie spotykany w wilgotnych lasach regionów podzwrotnikowych i tropikalnych Meksyku i Ameryki Centralnej, położonych na wysokości do 1800 m n.p.m. Jego zasięg występowania szacowany jest na 742 tysiące km².

Łacińska nazwa gatunku została nadana dla uczczenia pamięci francuskiego ornitologa Adolphe Boucarda.

Podgatunki i zasięg występowania Kusacz okopcony występuje w zależności od podgatunku: C. boucardi boucardi – południowy Meksyk do północno-zachodniego Hondurasu. C. boucardi costaricensis – północny i wschodni Honduras do Kostaryki.

Charakterystyka Długość ciała 25,5–28 cm; masa ciała samic 374–526 g, samców 368,5–467 g. Upierzenie powyżej skrzydeł czarne, brązowe na skrzydłach, ciemnopopielato-szare na piersi, szarobure na reszcie dolnych części ciała, oprócz ciemniejszych obszarów na bokach i powyżej ogona. Dziób jest ciemny powyżej i żółty poniżej, nogi czerwonawo-pomarańczowe.

Jest płochliwy i trudno go zaobserwować w ciemnym, leśnym podszycie.