thumb|220px|Krzyż Lotara thumb|220px|Kamea z wizerunkiem cesarza Oktawiana Augusta thumb|220px|Awers z wizerunkiem Ukrzyżowanego Chrystusa
Krzyż Lotara (niem. Lotharkreuz) – krzyż procesyjny wykonany krótko przed 1000 rokiem, najprawdopodobniej w Kolonii. Nazwa krzyża pochodzi od syna cesarza Lotara I – Lotara II, władcy Lotaryngii w latach 855-869. Jego wizerunek znajduje się w gemmie umieszczonej w dolnej części krzyża. Uważany jest za jeden z najstarszych średniowiecznych krzyży procesyjnych. Znajduje się w skarbcu katedry w Akwizgranie.
Opis Krzyż Lotara ma formę krzyża łacińskiego. Jego wymiary to: wysokość 50 cm, szerokość 38,5 cm, grubość 2,3 cm. Wykonany jest z drewna dębowego pokrytego srebrną blachą. Powierzchnia niemal w całości jest pozłacana. Jedna strona krzyża jest pokryta filigranem i bogato kameryzowana, drugą zdobią grawerowane przedstawienia figuralne. Stopa krzyża jest późniejsza, gotycka z XIV wieku. Jej sześciolistna forma oraz umieszczony powyżej nodus mogą dowodzić, iż podstawa stanowiła dolną część kielicha.