Ruda (podczas I wojny światowej gmina Tajno) – dawna gmina wiejska istniejąca w dwóch fazach w XIX wieku, do 1954 rokuDo 28 września 1954 roku w woj. białostockim (obecnie w woj. podlaskim). Nazwa gminy pochodzi od wsi Ruda, jednakże siedzibą władz gminy były PrzechodyGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.
Za Królestwa Polskiego gmina Ruda należała do powiatu szczuczyńskiego w guberni łomżyńskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279). W 1868 roku została połączona z gminą Pruska w nową gminę Pruska-RudaPostanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359). Gminę reaktywowano ponownie w 1870 roku w związku z restytucją odrębności gmin Ruda i Pruska. Przez krótki czas, podczas I wojny światowej jednostka nazywała się gmina TajnoStan szkolnictwa powszechnego w grudniu 1917 r. na terytorjum obu byłych jeneralnych gubernatorstw: Warszawskiego i Lubelskiego.