Ten ostatni fakt dodatkowo podkreślała lokalizacja siedziby Bractwa – w cieniu katedry Notre Dame, czyli zarówno w centrum Paryża, jak i w jego najstarszej, najmniej zmienionej architektonicznie dzielnicy.

Sam Balzak, choć nie wiedział, że będzie to jego ostatnia powieść, wyznaczył dla niej miejsce „szczytowe” w Komedii ludzkiej. Chciał, by po szczegółowych opisach niemoralnego wielkiego świata, przedstawieniu zła wyrządzanego na różne sposoby przez pragnących za wszelką cenę się wzbogacić, utwór stanowił przeciwwagę, przedstawienie osób czyniących bezinteresowne dobro. Dzieło zyskało bardzo różne oceny, krytycy podkreślali zwłaszcza poważne odejście od zasady realizmu, idealistyczną motywację jednostek, zbyt wyraźnie eksponowany dydaktyczny charakter utworu. Inni widzieli w dziele wiele ironii w opisie rytuałów wstępowania do bractwa, wierności królowi prezentowanej przez jego członków, ich bezgranicznej wierze w możliwość zmieniania społeczeństwa poprzez dobroczynność. Zdaniem tych krytyków utwór był raczej kontynuacją przesłania Gabinetu starożytności z jego zapowiedzią całkowitego zdeklasowania szlachty, niż jego antytezą.

Bibliografia

Kategoria:Powieści Honoré de Balzaca Kategoria:Powieści z 1848 Kategoria:Powieści, których akcja toczy się w Paryżu