thumb|150px|left|Karykatura Mariana Gorzkowskiego autorstwa Jana Matejki thumb|220px|Grób Mariana Gorzkowskiego na krakowskich cmentarzu Rakowickim Marian Gorzkowski herbu Tarnawa (ur. 1830 w Białocerkwi, zm. 7 marca 1911 w Krakowie) – pisarz, autor dzieł naukowych, dramatów i powieści, kolekcjoner, sekretarz Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie, powiernik Jana Matejki.

Życiorys Po ukończeniu szkół w Humaniu i Żytomierzu oraz uniwersytetu w Kijowie wyjechał do Aten. W Grecji zgłębiał kulturę starogrecką. Stamtąd pojechał do Włoch, gdzie studiował teologię, po czym wrócił na Ukrainę. Prowadził badania nad archeologią, historią, heraldyką polską i ruską, których wyniki publikował w rozprawach. Kolekcjonował także książki, rękopisy, ryciny poświęcone historii państwa i kościoła w Polsce, Rosji i na Ukrainie. Zbiory te (biblioteka, dokumenty, obrazy, pierścienie), pozostawione w Gródku pod opieką Konstantego Wołodkowicza, spłonęły podczas pożaru dworuNekrologia. Wspomnienie o ś.p. Marianie Gorzkowskim Czas 1911 nr 122 z 15 marca s. 3.

W 1870 roku przyjechał do Krakowa, a dwa lata później zamieszkał tu na stałe i przyjął obywatelstwo austriackie (Kraków był wówczas w zaborze austriackim). Zajmował się publicystyką (był redaktorem „Czasu”).