Selbstschutz (z niem. Samoobrona) – nazwa ma dwa znaczenia: współczesne: określenie jednostek obrony lokalnej tworzonej na wypadek klęsk żywiołowych w Niemczech, Austrii i Szwajcarii. historyczne: niemiecka organizacja paramilitarna złożona z osób narodowości niemieckiej działająca w czasie i II wojny światowej; do Selbstschutzu wstępowali etniczni Niemcy zamieszkujący dotychczas tereny polskie. Istniała również na terenie Czechosłowacji i Słowacji.
Powstania śląskie
Kampforganisation Oberschlesien-Selbstschutz (pol. „Samoobrona Górnośląska”) powstała w 1920 roku, po wycofaniu z obszaru plebiscytowego Górnego Śląska regularnych oddziałów Reichswehry. Inicjatorami jej utworzenia byli członkowie niemieckiej nacjonalistycznej organizacji paramilitarnej o nazwie „Organizacja Escherich” (Orgesch). Celem Selbstschutzu miało być przeciwdziałanie zbrojnemu opanowaniu spornego obszaru przez stronę polską.