thumb|Plakat niemieckich władz okupacyjnych z 1939 r. informujący o znakowaniu Żydów i zakazie opuszczania przez nich domów po godz. 17.00 Historia Żydów w Kaliszu – osiedlenie się społeczności żydowskiej w Kaliszu nastąpiło w 1139. Pierwszy w Kaliszu cmentarz żydowski założono w 1285 roku. Czynsz za cmentarz opłacany był przez gminę żydowską pieprzem, szafranem i innymi korzeniami. O zamożności i wpływach kaliskich Żydów świadczy także fakt, iż w II połowie XII i na początku XIII w. w Kaliszu bito denary z napisami hebrajskimi.
Począwszy od XIII w. kaliska gmina wyznaniowa przeniosła się do południowej części miasta lokacyjnego w sąsiedztwo muru miejskiego. W 1264 roku książę wielkopolski Bolesław Pobożny nadał Statut kaliski – przywilej immunitetowy, określający w punktach kwestie dla Żydów szczególnie istotne.
W połowie XIV w. istniała w Kaliszu „dzielnica żydowska”, której centralnym punktem była synagoga. Zezwolenie na jej budowę wydał król Kazimierz Wielki w 1358 roku – pierwsza synagoga była zapewne drewniana. Dopiero w 1659 roku gmina wykupiła plac na tzw. Rozmarku, gdzie postawiono synagogę murowaną. Pierwszym wiadomym z imienia kaliskim rabinem był niejaki Michoel (1427 rok).