Cechy utworu i okoliczności jego powstania Chociaż Serafita jest dziełem wyjątkowym pod względem tematycznym w Komedii ludzkiej, problematyka powieści wynika z głębokich zainteresowań Balzaka mistyką i zjawiskami paranaturalnymi, których ślady, mniej lub bardziej wyraźne, odnaleźć można w wielu innych utworach (zarówno w zakresie fabuły, jak i konstrukcji postaci), przede wszystkim powieściach Ludwik Lambert, Lilia w dolinie, Jaszczur, Wygnańcy czy opowiadaniu Przeklęty syn. Wiadomo również, że z zamiarem napisania dzieła o charakterze całkowicie mistycznym, poruszającym z tego punktu widzenia kwestię energii życiowej i miłości, pisarz nosił się już około roku 1824.
Ważną motywacją do napisania Serafity był również dla autora ogólny kryzys religii we Francji i zakorzenianie się racjonalizmu w miejsce wiary w zjawiska nadnaturalne (podobne było tło powstania opowiadania Jezus Chrystus we Flandrii). Dzieło nie stanowi jednak apoteozy żadnej z istniejących religii, ale pochwałę duchowości, postawy akceptacji wobec zjawisk niedających się racjonalnie opisać, wreszcie rozwoju indywidualnej refleksji nad metafizyką, sięgającej aż do tworzenia własnego systemu wierzeń.