Gdy w 1180 roku Otton VI został księciem Bawarii, urząd palatyna bawarskiego (a także m.in. zamek i tytuł hrabiego Wittelsbach) przeszedł na jego najmłodszego brata, także Ottona (VII). Synem i następcą na urzędzie palatyńskim Ottona VII był hrabia Otton VIII, który 21 czerwca 1208 w Bambergu zamordował króla niemieckiego Filipa Szwabskiego. Zhańbiony i wygnany królobójca zginął rok później w pojedynku z Henrykiem von Kalden, który odrąbał mu głowę. Jego siedziba, zamek Wittelsbach, w reakcji na zbrodnię został zniszczony i nigdy nie odbudowany a według innych źródeł tylko porzucony, z czasem niszczejąc i będąc rozbieranym dla pozyskania budulca.
Linia palatyńska Jej założycielem był Rudolf I, od 1294 roku hrabia-palatyn reński. Jego syn Rudolf II w 1329 roku otrzymał uprawnienia elektora Cesarstwa (Rzeszy), czyli prawo do wybierania władcy Niemiec. Ruprecht III panował jako król niemiecki w latach 1400–1410.