thumb|Fragment mapy J.W. Wielanda z Wodzisławskim Państwem Stanowym na Górnym Śl. ( 1736) thumb|Fragment mapy J.B. Hommanna z Państwem bielskim na Śląsku (1746) Państwo stanowe (niem. Freie Standesherrschaft) – jednostka podziału terytorialnego istniejąca we Fryzji, Nadrenii-Palatynacie, a także na Łużycach i na Śląsku od końca XV wieku.
Powstanie Z biegiem stuleci wygasły śląskie rody książęce, np. Piastowie, Przemyślidzi. Zdarzało się wówczas, że księstwa lub ich części trafiały w ręce osób niepochodzących z dynastii panujących. Władcy ci nie byli książętami. Nazywano ich „panami” lub „wolnymi panami”. Pierwsze państwa stanowe powstały pod koniec XV wieku, za rządów króla węgierskiego (i tytularnego króla Czech) Macieja Korwina, który zajął część Śląska. Z upływem dziesięcioleci powiększająca się grupa panów podzieliła się na dwie mniejsze: panów stanowych (władających niższymi państwami stanowymi) oraz wyżej stojących wolnych panów stanowych (do nich należały wolne państwa stanowe).