Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z czerwca 2002 roku, z powiatem wałbrzyskim zostało połączone, będące do tamtej pory miastem na prawach powiatu, miasto WałbrzychRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie połączenia miasta na prawach powiatu Wałbrzych z powiatem wałbrzyskim oraz ustalenia granic niektórych powiatów ().. Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2003 roku i spotkała się z wieloma negatywnymi opiniami, szczególnie ze strony Rady Miasta.
Próby przywrócenia poprzedniego stanu trwały przez kilka lat, i zakończyły się powodzeniem – Wałbrzych odzyskał prawa powiatu 1 stycznia 2013 rokuRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2012 r. w sprawie przywrócenia miastu Wałbrzych statusu miasta na prawach powiatu oraz ustalenia granic powiatu wałbrzyskiego ()., pomimo sprzeciwu Rady Powiatu oraz rad większości gmin wchodzących w jego skład.
W czerwcu 2023 roku starosta wałbrzyski Krzysztof Kwiatkowski podjął starania w kierunku zmiany nazwy powiatu na powiat sudecki, idąc w ślad za powiatem jeleniogórskim, który zmienił kilka lat wcześniej swoją nazwę na powiat karkonoski.