thumb|240px|Pałac Czartoryskich w Puławach – siedziba Instytutu Politechnicznego i Rolniczo-Leśnego; widok współczesny Instytut Politechniczny i Rolniczo-Leśny – polska wyższa szkoła zawodowa, istniejąca w Puławach (ówczesna nazwa – Nowa Aleksandria) pod zaborem rosyjskim, w latach 1862–1869.
Opis Instytut został utworzony w 1962 roku na bazie Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa (dawnego Agronomicznego) w Marymoncie koło Warszawy oraz Gimnazjum Realnego, mieszczącego się wcześniej w Pałacu Kazimierzowskim w Warszawie, z których do Puław przeniesiono personel i całe wyposażenie.
Mieścił się w przejętym przez rząd carski po powstaniu listopadowym pałacu Czartoryskich, w którego pomieszczeniach wcześniej mieścił się, przeniesiony w 1862 do Warszawy, Aleksandryjski Instytut Wychowania Panien. Językiem wykładowym w nowej uczelni był język polski. Uczelnia składała się z 5 wydziałów: rolniczego, leśnego, mechanicznego, inżynierii cywilnej i chemiczno-górniczego. Studia na wydziale rolniczym i leśnym miały trwać 2 lata, a na pozostałych – 3 lata. W 1862, na pierwszy rok studiów, zapisało się 356 słuchaczy.