Organizacje wileńskie Znacznie większy zasięg miały organizacje zakładane wśród młodzieży wileńskiej. W 1817 r. powstało w Wilnie Towarzystwo Filomatów – miłośników, przyjaciół nauki, założone przez Józefa Jeżowskiego, Adama Mickiewicza, Onufrego Paskiewicza oraz Tomasza Zana. Towarzystwo zakończyło działalność w 1823 r. Na początku działalności Filomatów było udzielanie pomocy w nauce. Miała na celu idee samokształcenia i podnoszenia umiejętności intelektualnych wśród studentów Uniwersytetu Wileńskiego. Oddziaływali na znaczącą cześć braci studenckiej liczącego w tym czasie 800-1300 studentów uniwersytetu. Zajmowali się także kształtowaniem osobowości, siły woli oraz umiejętności intelektualnych i literackich. W następnej kolejności skupili się na zagadnieniach narodowych. Postanowili pracować na rzecz odpowiedniego wychowania społeczeństwa i przygotowania go do walki z caratem. Celem tych działań miała być niepodległość Polski i wyzwolenie chłopów z poddaństwa. Filomaci szybko rozszerzali swoją działalność tworząc organizacje filialne, które służyły pozyskaniu większej liczby uczestników. Jedną z nich była założone w 1820 r. Towarzystwo Przyjaciół Pożytecznej Zabawy, zwane także Towarzystwem Promienistych. Było ono jawną, patriotyczną organizacją studentów Uniwersytetu Wileńskiego założoną 6 maja 1820 przez Tomasza Zana.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Organizacje niepodległościowe na ziemiach polskich 1815–1830 · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.