thumb|Grupa Samarytan thumb|Miłosierny Samarytanin (mal. Stefan Bakałowicz, 1904) thumb|Dobry Samarytanin (mal. Rembrandt, ok. 1633)
Samarytanie, Szomronim, Szamerim (, ), sami często określają się Bene Israel, Żydzi nadali im miano Kutim – grupa etniczno-religijna, genetycznie i językowo semicka, zaś wyznaniowo abrahamiczna, żyjąca od starożytności na terenie dzisiejszego Izraela.
Samarytanizm to wyznanie potomne do judaizmu, konkretniej jego fazy świątynno-biblijnej – oddzieliło się w czasach istnienia Świątyni Jerozolimskiej i spisywania Biblii hebrajskiej, najpóźniej w IV wieku p.n.e., kiedy powstała jego świątynia na górze Garizim. Spośród ksiąg Starego Testamentu samarytanie uznają tylko Pięcioksiąg Mojżeszowy, konkretniej jego własną wersję. Niektórzy religioznawcy zaliczają te dwie religie i karaizm do hipotetycznego mozaizmu.
Samarytanie to potomkowie mieszkańców starożytnej Samarii oraz imigrantów z Mezopotamii. Znaleźli się w granicach Autonomii Palestyńskiej i właściwego Izraela;