Dzielnica leży na wysokości około 430–480 m n.p.m. Podłoże tworzą permskie porfiry otoczone przez górnokarbońskie piaskowce, mułowce i iłowce z pokładami węgla kamiennego. Węgiel kamienny był eksploatowany pod Nowym Miastem w obrębie filara ochronnego.
Dzielnica ma głównie charakter mieszkalny, nie ma tu zakładów przemysłowych ani większych firm, dobrze rozwinięte jest natomiast zaplecze handlowo-usługowe i infrastruktura, działa m.in. komisariat policji, Szpital Ginekologiczno – Położniczy, przychodnia lekarska, szkoła podstawowa, liceum, wyremontowana hala lekkoatletyczna ze zniszczonym stadionem oraz miejscem, które kiedyś było największym kompleksem kąpielowym w Wałbrzychu.
Według danych z Urzędu Miejskiego w Wałbrzychu na 16 kwietnia 2014 roku dzielnicę Nowe Miasto zamieszkuje 9662 osóbnasz.walbrzych.pl.