Aleksiej Aleksiejewicz Troicki, ros. Алексей Алексеевич Троицкий (ur. 14 marca 1866 w Petersburgu, zm. 14 sierpnia 1942 w Leningradzie) – rosyjski problemista i teoretyk szachów. Opublikował ponad 750 kompozycji szachowych.
W roku 1934 został uhonorowany tytułem mistrza sportu ZSRR. Zmarł z wycieńczenia podczas oblężenia Leningradu.
Troicki – teoretyk Troicki jako jeden z pierwszych analizował końcówkę dwa skoczki przeciw pionowi. Wyniki opublikował w Deutsche Schachzeitung w 1906, a następnie w formie książkowej w 1934. Strategia dająca wygraną sprowadza się do kilku elementów, a mianowicie: zablokowanie piona skoczkiem na odpowiednim polu zepchnięcie króla do rogu albo w okolice drugiego skoczka zamatowanie, przy czym groźba pata zlikwidowana jest przez odblokowanie pionka.
Wariant prowadzący do mata to 1.Se2 g3 2.Sc3+ Ka1 3.Sd2 g2 4.Sb3X. Linia Troickiego przedstawiona na diagramie z prawej strony ukazuje zaawansowanie pionków gwarantujące wygraną. Na diagramie po lewej strony pozycja także jest wygrana mimo pionka spoza linii. Jest to możliwe dzięki korzystnej dla białych pozycji czarnego króla. W najbardziej niekorzystnej dla białych konfiguracji matowanie wymaga aż 115 posunięć;