thumb|Fontanna – Marcel Duchamp (sygnowane R. Mutt), 1917 Awangarda (z „straż przednia”) – zespół tendencji i kierunków w sztuce XX wieku odrzucający dotychczasowe style, tworzący własny świat, nienaśladujący rzeczywistości, szukający odrębnego języka wyrazu. Po I wojnie światowej rozwijała się ona bujnie w krajach europejskich, choć w III Rzeszy sztuka abstrakcyjna została potępiona i zakazana jako objaw „zwyrodnienia”.
Wstęp Twórcy awangardy odrzucali dorobek kulturowy i poszukiwali nowych, oryginalnych rozwiązań ideowo-artystycznych. Zjawisko pojawiło się ok. 1910 roku i wiązało się z powstaniem nowych kierunków w sztuce takich jak: dadaizm ekspresjonizm fowizm futuryzm konstruktywizm kubizm surrealizm
a także nurtów kształtujących się po II wojnie światowej: minimalizm sytuacjonizm (ruch społeczno-artystyczny) sztuka konceptualna sztuka ziemi
thumb|Fotografia Brak Miłości (aut. Robert Florey, 1927)