Tym samym jeszcze wzmocnione zostaje końcowe przesłanie dzieła.
Recepcja Powieść ukazała się w odcinkach w dzienniku Le Journal na przełomie lat 1897 i 1898, w czasie, gdy w toku była sprawa Dreyfusa, a Zola był na ustach opinii publicznej raczej jako autor listu otwartego Oskarżam!, niż jako powieściopisarz. Na żądanie wydawcy publikacja Paryża w formie książkowej została odłożona na marzec 1898, co nie uchroniło dzieła przez gwałtowną reakcją krytyki. Środowiska prawicowe i katolickie powtórzyły zarzuty stawiane Zoli już wcześniej: oczernianie konserwatystów i Kościoła Rzymskokatolickiego, propagowanie socjalizmu (chociaż pisarz nigdzie w dziele nie odwołuje się do tej ideologii). Słowa pochwały napłynęły natomiast z lewicy, także parlamentarnej, mimo jej krytyki w utworze: Jean Jaurès zachwycał się potęgą wyrażonego w powieści protestu przeciw nędzy, chociaż nie podzielał krytycznych uwag Zoli o parlamentarnym socjalizmie, zaś Léon Blum – wyrażoną w finale życiową filozofią pisarza.
Zobacz też Paryż – powieść na Wikiźródłach
Bibliografia H. Suwała, Emil Zola, Wiedza Powszechna, Warszawa 1968.
Linki zewnętrzne Polskie wydanie powieści w bibliotece Polona
Kategoria:Powieści Émile’a Zoli Kategoria:Powieści z 1897