Do 10. roku życia pobierał edukację w domu. 12 marca 1830 razem z bratem został zapisany do drugiej klasy (nazywanej Kwintą) Gimnazjum Toruńskiego. W szkole kładziono duży nacisk na nauki przyrodnicze, od 1835 uczęszczał na zajęcia z historii naturalnej prowadzone w szkolnym ogrodzie botanicznym przez Ernesta Gotfryda Garbe. Młody Sumiński uczył się także rysunku i malarstwa u Karla Neuschellera i Friedricha Völckera. Następnie (1837–1839) uczęszczał do gimnazjum w Chełmnie. Po śmierci ojca opiekunem Sumińskiego został kuzyn od strony matki, Ludwik Biesiekierski. W 1840 wyjechał razem z matką do Berlina. Od 24 czerwca studiował nauki przyrodnicze na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Fryderyka Wilhelma. W tym samym czasie szkolił się również w zakresie malarstwa. Studia przyrodnicze ukończył 6 czerwca 1844 wypisując się z metryki uniwersytetu. Jako że nie posiadał świadectwa maturalnego nie mógł złożyć egzaminów końcowych i nie promował się na doktora.

W roku 1844 uzyskał prawo używania nazwiska „hrabia Leszczyc-Sumiński” („Graf Leszczyc-Sumiński”) od króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Otrzymany patent legalizował mu tytuł hrabiego, chociaż formalnego nadania tego tytułu Sumiński nigdy nie miał.