Ekologia i biologia Występuje na siedliskach ubogich – od ombrotroficznych do słabo minerotroficznych – torfowiskach przejściowych, wysokich oraz ich obrzeżach, kwaśnych torfowiskach niskich, w młakach i wilgotnych borach. Na torfowiskach wysokich najczęściej buduje kępy. Znany także z lasów brzozowych, wilgotnych łąk, a na obszarach górskich wśród skał i kosodrzewiny. Toleruje miejsca o dość znacznej antropopresji, np. przydrożne skarpy w borach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Sphagnetalia magellanici. Często występuje razem z torfowcem brunatnym, torfowcem Russowa i torfowcem wąskolistnym.
Zmienność Torfowiec silnie zmienny pod względem pokroju i barwy.
Zagrożenia i ochrona Gatunek jest objęty w Polsce ochroną od 2001 roku. W latach 2001–2004 podlegał ochronie częściowej, w latach 2004–2014 ochronie ścisłej. Od roku 2014 wpisany na listę gatunków roślin objętych ochroną częściową w Polsce na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin.