O zmianę decyzji sądu może wnioskować: osoba umieszczona w DPS, małżonek, przedstawiciel ustawowy, rodzeństwo, krewni w linii prostej, opiekun faktyczny oraz kierownik DPS.
Postępowanie przed sądem opiekuńczym W postępowaniu przed sądem opiekuńczym stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym. Sędzia może o każdej porze kontrolować szpital psychiatryczny i DPS pod względem legalności pobytu osób z zaburzeniami oraz przestrzegania ich praw i oceny warunków pobytu.
Na wniosek osoby leczonej w szpitalu psychiatrycznym lub przebywającej w DPS sąd ustanawia i określa uprawnienia kuratora dla tej osoby do prowadzenia jej spraw. Sąd może także ustanowić kuratora z urzędu (bez wniosku). W sprawach o przyjęcie do szpitala psychiatrycznego lub DPS oraz o nakazanie wypisania ze szpitala – sąd orzeka po przeprowadzeniu rozprawy. Rozprawa może odbyć się w szpitalu. W sprawie o przyjęcie lub wypisanie uczestnikiem postępowania jest z mocy prawa osoba, której sprawa dotyczy oraz jej przedstawiciel ustawowy. Sąd przed wydaniem postanowienia jest zobowiązany zasięgnąć opinii biegłego lekarza psychiatry. Na rozprawę, badanie biegłego lub przyjęcie do szpitala można zastosować przymusowe doprowadzenie z asystą medyczną. Sąd może ustanowić dla osoby, której postępowanie dotyczy, adwokata z urzędu.