thumb|Maciej Kamieński (1734–1821), kompozytor pieśni thumb|Kozacka dziewczyna, mal. Serhij Wasylkiwski, ok. 1900 r.
Hej, sokoły, pierwotny tytuł Żal (również znane jako Żal za dziewczyną, Żal za Ukrainą, Na zielonej Ukrainie, Ukraina) – polska pieśń skomponowana przez Macieja Kamieńskiego, twórcę oper i wodewilów, w tym sztuki Nędza uszczęśliwiona z 1778 roku, uważanej za pierwszą polską operę. Pieśń (bez dodanego później refrenu) pochodzi prawdopodobnie z jednego z dzieł scenicznych Kamieńskiego lub została napisana jako samodzielny utwór wokalny. Nie jest znany autor tekstu, lecz wiadomo, że libretta do utworów Kamieńskiego pisali tacy poeci jak Franciszek Bohomolec, Wojciech Bogusławski, Julian Ursyn Niemcewicz czy Hugo Kołłątaj.
W przeszłości podawano jako autora pieśni Tomasza PaduręListy Tymko Padury, poety polsko-ukraińskiego z 12 III 1841 roku i 26 VIII 1845 roku – Katalog Skarbów – Skarby Dziedzictwa Narodowego – Polska.plUpamiętnienie autora piosenki „Hej, sokoły”, Słowo Polskie, Winnica, lipiec 2016 nr 7 (48), s.1, polsko-ukraińskiego poetę i kompozytora żyjącego w XIX wieku. Ballada jednak nie znajduje się w żadnym z czterech zbiorów z utworami Padury. Również żaden znawca twórczości Padury nie potwierdza jego autorstwa pieśni.