W bitwie pod Gettysburgiem III Korpusem dowodził znany powszechnie gen. mjr. Daniel Sickles. 2 lipca 1863 Sickles – wbrew rozkazom – wycofał korpus z wyznaczonej pozycji obronnej na Cemetery Ridge. Nowa pozycja Birneya rozciągała się od Devil’s Den do pola pszenicy i sadu brzoskwiniowego, leżących na linii zmasowanego ataku konfederatów drugiego dnia bitwy; nie do utrzymania przez pojedynczą dywizję. Pod uderzeniem sił konfederackich generałów Johna B. Hooda i Lafayette’a McLawsa dywizja Birneya została zdziesiątkowana. Dowódca armii, Meade, przysłał posiłki, ale linii nie dało się utrzymać. Jego dywizja – jak i cały korpus – praktycznie przestała istnieć. Patrząc na garstkę ocalałych żołnierzy zbierających się przy nim na Cemetery Ridge Birney szepnął do jednego ze swych oficerów: „Chciałbym już nie żyć”Tagg, s. 67.. Sickles został ciężko raniony pociskiem armatnim i Birney przejął tymczasowe dowodzenie korpusem, mimo że sam odniósł dwie lekkie rany. Dowodził jednostką do lutego 1864.