Szczególne znaczenie przywiązywał Krzywicki do problemów materializmu historycznegoZasady materializmu historycznego służą analizie społeczeństw klasowych m.in. tych funkcjonujących w ramach kapitalistycznego sposobu produkcji. Nie będą jednak obowiązywać w przyszłym socjalistycznym społeczeństwie, gdyż w ustroju socjalistycznym rozwój sił produkcyjnych traci swój charakter żywiołowy, który czyni obecne zmiany „koniecznymi”. W socjalizmie rozwój ma stać się świadomym i celowym aktem woli społecznej. Zob. O. Lange, Ludwik Krzywicki jako teoretyk materializmu historycznego, Warszawa 1947.. Rozwój był dlań procesem powolnym, stopniowym, ciągłym i żywiołowym, chociaż wczesną publicystykę Krzywickiego cechowała postawa rewolucyjna. Siły wytwórcze nazywał wiecznym rewolucjonistą w dziejach i one jako czynnik pierwotny określały nadbudowę prawno-ideologiczną społeczeństwa. Co nie bez znaczenia, Krzywicki czerpał wiedzę na temat praw rozwoju społecznego z Przyczynku do krytyki ekonomii politycznej Marksa. Zgodnie z Krzywickiego interpretacją zawartej tam wykładni materializmu historycznego źródłem wszelkich przemian społecznych jest powolne przekształcanie się stosunków rzeczowych, będących podstawą więzi społecznej w społeczeństwie terytorialnym.