Choć rozwijały się niezależnie od siebie mają wiele cech wspólnych, takich jak ograniczona znajomość świata, czy mitologiczny charakter ogólnych pojęć i wyobrażeń o Ziemi i Wszechświecie, ukształtowany na podstawie bezpośrednich obserwacji otaczającego świata. Wyobrażenia te znalazły odbicie w prymitywnych mapach Ziemi, przedstawionej w postaci nieruchomej, płaskiej powierzchni, o kształcie prostokąta (Egipt) lub wydłużonej tarczy, w centrum której znajduje się dany kraj (Babilonia). Od około 2500 roku p.n.e. w Egipcie i Babilonii prowadzono pomiary kraju i sporządzano plany miast, kopalń, pól oraz szkice terenowe wzdłuż dróg. Najszerszy horyzont geograficzny, wyznaczony obszarem politycznego panowania i kontaktów handlowych posiadali Fenicjanie – odkrywcy Madery, Wysp Kanaryjskich i Azorskich. Oni także odbyli dwie największe w czasach antycznych wyprawy wokół Afryki (610-594 p.n.e.) i nad Zatokę Gwinejską (525-450 p.n.e.). Wyniki tych wypraw wykraczały poza ówczesne pojęcia, szybko uległy więc zapomnieniu. Dalekie podróże między innymi do krainy Punt, odbywali także Egipcjanie (od 1500 p.n.e.). Na wysokim poziomie stała wiedza astronomiczna zwłaszcza w Egipcie i Babilonii, gdzie na podstawie ruchu ciał niebieskich określano długość roku, doby, wyznaczano dni przesilenia Słońca, daty zaćmień Słońca i Księżyca.