Pierwsza krucjata szwedzka – zwyczajowe określenie legendarnej ekspedycji militarnej z ok. połowy XII wieku, która tradycyjnie była postrzegana jako szwedzki podbój pogańskiej Finlandii w celu jej chrystianizacji. Zgodnie z legendą krucjata była prowadzona przez Eryka IX. Towarzyszył mu biskup Henryk z Uppsali, który pozostał później w Finlandii i stał się tam męczennikiem..
Wydarzenie jest podawane w wątpliwość przez historyków. Żadne dane archeologiczne jej nie poświadczają i żadne zachowane źródła pisane nie opisują Finlandii pod rządami Szwecji przed końcem lat 40. XIII wieku. Ponadto diecezja i biskup Finlandii nie są wymienieni wśród swoich szwedzkich odpowiedników przed latami 50. XIII wieku.
W tych czasach, prowadzenie fyrda było odpowiedzialnością jarla. To dało podstawę do teorii, że Eryk przewodził wyprawie przed tym, jak został królem lub ostatecznie jako pretendent do tronu. Legenda nie wspomina o dacie wyprawy, a próby datowania jej w konkretnym roku w latach 50. XII wieku są znacznie późniejszymi spekulacjami.