Podręcznik akademicki − możliwie aktualna synteza wiedzy z danej dziedziny nauki, potrzebna i użyteczna zarówno ze względu na pracę naukową jak i na pracę dydaktyczną. Służy do nauczania w szkołach wyższych.
Jest podstawowym źródłem wiedzy dla studentów, artykuły z czasopism naukowych są dla nich lekturą dodatkową„Nie można uczyć się z czasopism, lecz tylko korzystać z nich dodatkowo, w zasadzie ucząc się z podręczników” – stwierdza Józef Pieter.. Jest jednak mniej aktualny niż artykuły naukowe, ponieważ gromadzenie materiałów do podręcznika trwa z reguły kilka lat. Z drugiej strony dobrze wykonane syntezy naukowe są względnie trwałe i aktualne przez wiele lat. Niekiedy podręczniki naukowe są wykorzystywane również przez kandydatów na studia.
Dobry podręcznik nie sprawia nadmiernych trudności w zrozumieniu jego treści, wskazuje treści ważne, ułatwia przygotowanie do egzaminu, dalsze uczenie się i poszukiwanie wstępnej literatury przedmiotu do referatów, prac zaliczeniowych, prac dyplomowych.