W 1995 otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii o specjalności historia najnowsza na podstawie pracy zatytułowanej Dzielnica I Związku Polaków w Niemczech (1923–1939). W 1996 został profesorem nadzwyczajnym na swojej macierzystej uczelni. 12 czerwca 2012 prezydent Bronisław Komorowski nadał mu tytuł profesora nauk humanistycznych. Wkrótce potem objął stanowisko profesora zwyczajnego UO.
Na macierzystej uczelni w latach 1996–1999 był prodziekanem, w następnie od 1999 do 2005 dziekanem Wydziału Historyczno-Pedagogicznego. W 1996 został kierownikiem Katedry Historii Śląska w Instytucie Historii. W kadencji 2005–2008 był prorektorem ds. kształcenia i studentów. Od 2008 do 2012 ponownie zajmował stanowisko dziekana Wydziału Historyczno-Pedagogicznego. W 2012 został ponownie prorektorem ds. kształcenia i studentów. 7 marca 2016 wybrano go na rektora Uniwersytetu Opolskiego na czteroletnią kadencję (od 1 września 2016). 7 maja 2020 uzyskał reelekcję na drugą kadencję.
W 2016 został wybrany w skład Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk.