Hipokotyl (osiąga do 3 mm długości i jest pokryty wielokomórkowymi włoskami gruczołowatymi) wynosi liścienie początkowo przykryte łupiną ku górze, potem po odpadnięciu łupiny liścienie się rozprostowują. W tym czasie zaczynają się rozwijać także korzenie boczne. Liścienie są siedzące i mają kształt eliptyczny, długość od 2,5 do 4,5 mm, pokryte są włoskami gruczołowatymi. Epikotylu brak. Pierwsze liście młodociane osiągają 3–4 mm i, tak jak kolejne, wyrastają parami, są siedzące i lancetowate.

Szelężnik mniejszy kwitnie od maja do września, w Polsce głównie od czerwca do sierpnia. Wyróżniane są ekotypy letnie kwitnące w maju i czerwcu oraz jesienne kwitnące od lipca do września. Kwiaty zapylane są przez owady, ale występuje też samopylność. Owoce dojrzewają począwszy od lipca, przy czym często w pękających torebkach nasiona pozostają przez kilka tygodni, przez co okres rozsiewania nasion jest długi. Na jednej roślinie powstaje bardzo zmienna liczba nasion w zależności od warunków siedliskowych i warunków pogodowych. W różnych badanych populacjach średnia liczba nasion wytwarzanych przez jedną roślinę wahała się od ok. 20 do blisko 170.