W czasie powrotu do pierwotnej struktury zakonu św. Bernardyn ze Sieny zapoczątkował tzw. ruch obserwancki. Jego uczeń, św. Jan Kapistran, przybywszy 28 sierpnia 1453 r. do Krakowa, głosił niebywałe kazania, które gromadziły tłumy na Rynku w Krakowie. 8 września 1453 św. Jan Kapistran założył pierwszy klasztor obserwantów w Krakowie pod wezwaniem św. Bernardyna ze Sieny. W ten sposób święty Jan zapoczątkował powstanie polskiej prowincji zakonu Braci Mniejszych Obserwantów. Na ziemiach polskich obecni byli tylko cis-montanie, zwani bernardynami, oraz reformaci.
W 1897 papież Leon XIII dokonał ujednolicenia autonomicznych gałęzi Zakonu, m.in. wprowadzenia jednolitego habitu. Udało się to połowicznie. W wielu miejscach, także i w Polsce, bracia z różnych grup autonomicznych, mimo tego samego terytorium, zachowali niezależność swych prowincji. Wciąż w użyciu są także tradycyjne nazwy. Władze zakonne nakazały jednak, by członkowie prowincji, których korzenie w jakimś stopniu sięgają czasów obserwanckich, zaprzestały używania nazw tradycyjnych, tzn. bernardyni i reformaci.