Jaroslav Šabata (ur. 2 listopada 1927 w Dolenicach na południu Moraw, zm. 14 czerwca 2012 w Brnie) – czechosłowacki filozof, polityk, politolog, uczestnik praskiej wiosny, rzecznik Karty 77.
Życiorys Urodził się w katolickiej rodzinie chłopskiej. Był wychowywany w środowisku czesko-niemieckim. Jego matka była Niemką. Ukończył gimnazjum w Brnie. W 1945 roku był na robotach przymusowych. W 1946 roku zdał maturę. Studiował filozofię, historiografię i psychologię na Uniwersytecie Masaryka W Brnie. W latach 1953–1964 był wykładowcą katedry marksizmu-leninizmu, a od 1964 do 1969 roku był kierownikiem katedry psychologii.
Działalność polityczna Niedługo po wojnie wstąpił do partii komunistycznej. W drugiej połowie lat pięćdziesiątych oraz w latach sześćdziesiątych angażował się w ruch reformatorski mający doprowadzić do przemian w partii komunistycznej. Wiosną 1968 roku został sekretarzem południowomorawskiego komitetu wojewódzkiego KPCz w Brnie. Założył platformę „Konieczność nowej inicjatywy” której celem było wywarcie nacisku na kierownictwo partyjne. Podczas nadzwyczajnego zjazdu KPCz sprzeciwił się inwazji na Czechosłowację. W maju 1969 został pozbawiony wszystkich funkcji partyjnych, a pod koniec roku stanowiska wykładowcy uniwersyteckiego. W latach 1970–1972 brał udział w tworzeniu struktur niezależnych.