Dziwne losy Jane Eyre – powieść napisana przez Charlotte Brontë. Ukazała się po raz pierwszy w październiku 1847 roku w trzech tomach i okazała się wielkim wydawniczym sukcesem. Autorka wydała książkę pod pseudonimem Currer Bell; pod nazwiskiem Bell tworzyły również jej siostry.
Powieść pokazuje losy Jane Eyre (która jest narratorką powieści), osieroconej dziewczyny, którą wychowuje pani Sara Reed, żona jej wuja. Zarówno ciotka, jak i jej trójka dzieci nienawidzą dziewczynki. W wieku lat 10 Jane zostaje wysłana na naukę do Zakładu Lowood, gdzie spędza osiem lat; przez ostatnie dwa lata pozostaje w Zakładzie jako nauczycielka. Później postanawia opuścić szkołę i zamieszcza w prasie ogłoszenie, że poszukuje posady guwernantki. Otrzymuje posadę w posiadłości pana Edwarda Fairfaxa Rochestera; ma zostać nauczycielką Adèle − jak się okazuje później, córki dawnej kochanki pana domu. Po pewnym czasie Jane zostaje narzeczoną pana Rochestera. Planowany ślub nie dochodzi do skutku, gdyż okazuje się, że pierwsza żona pana Rochestera, Bertha Mason, nadal żyje - co więcej, mieszka właśnie w Thornfield Hall; jest obłąkana. Opiekuje się nią niejaka Grace Poole. Poznawszy prawdę, Jane opuszcza posiadłość. Po czterech dniach tułaczki, głodna i umęczona, trafia do drzwi rodzeństwa Riversów. St.