Metody wyznaczania rzędu reakcji – metody określania stopnia wielomianu, jakim jest równanie kinetyczne reakcji, czyli zależność jej szybkości od stężenia reagentów. Doświadczalną podstawą określania wartości są wyniki analiz stężenia reagentów, wykonywanych w czasie biegu reakcji. Zgromadzony zbiór wyników analiz chemicznych poddaje się analizie statystycznej, prowadzonej w celu znalezienia takiego wielomianu: szybkość ubytku substratu = f (stężenia reagentów), np.
który najlepiej opisuje wyniki eksperymentu. Stopień tego wielomianu nazywa się rzędem reakcji, a wykładniki potęg przy stężeniach poszczególnych związków – rzędem względem tych związków. Symbolem oznacza się stałą szybkości reakcji.
W przypadku reakcji elementarnych rząd reakcji ma wartości = 0, 1 lub 2 (reakcja zerowego rzędu, pierwszorzędowa lub drugorzędowa). Inne wartości – większe od 2 lub ułamkowe – świadczą zwykle o tym, że badana reakcja jest złożonaWedług teorii zderzeń reakcje chemiczne zachodzą w wyniku zderzeń cząsteczek o wystarczająco dużej energii, a szybkość reakcji jest proporcjonalna do liczby takich zderzeń, związanej ze stężeniem reagentów. Zajście reakcji, które wymagają zderzenia trzech cząsteczek i mogłyby być elementarnymi reakcjami trzeciego rzędu, jest bardzo mało prawdopodobne..