Pisarze zachodni konsekwentnie odmawiali im tego tytułu, nazywając ich cesarzami Greków.
Po zdobyciu Konstantynopola przez krzyżowców w 1204 roku i utworzeniu na gruzach Bizancjum szeregu państw łacińskich, w tym Cesarstwa Łacińskiego, Grecy podjęli próby odbudowy Cesarstwa Bizantyńskiego. W 1208 roku w Nicei tytuł basileusa i autokratora Romejów przyjął Teodor I Laskarys. W 1219 roku uznali go WenecjanieW traktacie handlowym zawartym wówczas Teodor określony został jako imperator i moderator Romeorum, choć w podpisie już jako imperator Graecorum.. Około 1227 roku po koronę cesarską sięgnął również władca Epiru Teodor Angelos przyjmując tytuł basileusa i autokratora wszystkich Romejów. Cesarstwo Romejów na półwyspie greckim przetrwało do 1242 roku, nicejskie cesarstwo Laskarysów, po odzyskaniu Konstantynopola pod władzą dynastii Paleologów miało przetrwać do 1453 roku. W 1346 po tytuł basileusa Serbów i Romajów sięgnął władca serbski Stefan Urosz IV Duszan, który w wyniku kilku kampanii wojennych pomiędzy 1334 a 1345 rokiem opanował większą część Macedonii i część Tracji, a wobec słabości Cesarstwa Bizantyńskiego wysunął roszczenia do tytułu cesarskiego.