Ada albo Żar. Kronika rodzinna (ang. Ada or Ardor: A Family Chronicle) – anglojęzyczna powieść Vladimira Nabokova, napisana w 1968 i opublikowana w 1969 roku. Powieść składa się z pięciu części. Opowiada o wieloletnim kazirodczym romansie pomiędzy bohaterem, Vanem Veenem, a jego siostrą Adą Veen. Akcja rozgrywa się na fikcyjnej planecie, nazywanej Antyterrą. Utwór zawiera liczne aluzje literackie, stanowi również grę z konwencją powieści. Ada miała być w zamyśle pisarza ukoronowaniem jego twórczości literackiej oraz zwieńczeniem gatunku powieściowego.
Okoliczności powstania powieści W 1959 roku Nabokov spisywał swoje rozważania na temat natury czasu, pracował również (od 30 listopada tego roku) nad utworem tytułowanym przez niego: Listy na Terrę (Letters to Terra), Droga Terro (Dear Terra), Terra incognita lub Listy z Luny (Letters from Luna). Rozważania o czasie (rozbudowywane przez pisarza jeszcze w latach 1963–1965) zostały potem przez niego włączone do Ady jako Faktura czasu – opowiadanie napisane przez głównego bohatera. Z kolei Listy na Terrę to tytuł napisanej przez bohatera powieści. Natomiast pomysł na właściwą powieść skrystalizował się w lutym 1966 roku. Nabokov pracował nad nią bardzo intensywnie, szczególnie jesienią 1967 roku (pisał ją wtedy przez ok.