Kopciuszek (zwyczajny) (Phoenicurus ochruros) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae).
Występowanie thumb|250px|lewo|Zasięg letni (lęgowy) podgatunków kopciuszka thumb|250px|lewo|Występowanie siedlisk całorocznych i zimowisk Zasiedla Eurazję i północno-zachodnią Afrykę. To ptak wędrowny (częściowo wędrowny). Osiadłe są populacje z południa Europy – Półwyspu Bałkańskiego, Włoch i Hiszpanii. Północne wędrują na zimowiska znajdujące się w południowej Europie, północnej Afryce i od Bliskiego Wschodu do Indii i Mjanmy.
Podgatunki Kopciuszek zamieszkuje w zależności od podgatunku: P. ochruros gibraltariensis (J.F. Gmelin, 1789) – kopciuszek europejski – Europa Zachodnia i Środkowa po Łotwę i Krym na wschodzie oraz po północną część Półwyspu Iberyjskiego, Sycylię i Grecję na południu. Zamieszkuje również zachodnią Turcję i Maghreb. Podgatunek ekspansywny w kierunku Wysp Brytyjskich i Półwyspu Skandynawskiego. W Polsce liczny ptak lęgowy na całym obszarze kraju;