Kategorie ludności wiejskiej – na przestrzeni historii wsi polskiej (od XVI-XVIII wieku) istniał podział ludności wiejskiej w zakresie dotyczącym jej funkcjonowania w szlachecko-pańszczyźnianej polskiej rzeczywistości.
Podział zasadniczy
Kmiecie Kmiecie stanowili grupę mieszkańców wsi skupiającą najwięcej ziemi, a tym samym mniej liczną. Byli gospodarzami pełnorolnymi – posiadali najczęściej jednołanowe gospodarstwa (1 łan, tzw. miały około 17 ha). Według wyliczeń A. Wyczańskiego dla lat 1560–1570 ze swojego gospodarstwa wielkości jednego łana kmieć mógł osiągnąć około 6600 kg zboża, z tego 3300 kg mógł sprzedać. Dawało mu to sumę około 32 złotych. Być może z produkcją hodowlaną (którą sprzedał), jego dochody wynosiły blisko 35 złotych. Sumy te wydawano na narzędzia, ubrania, obuwie i zapewne spłacano długi. Na ówczesnej wsi było również dużo chłopów gospodarujących na mniejszych, tzw. półłanowych gospodarstwach. Dochody takiego kmiecia były znacznie niższe niż gospodarza pracującego na gospodarstwie jednołanowym. Dochód osiągany ze sprzedaży około 800 kg zboża (tylko tyle pozostawało po oddaniu wszelkiego typu zobowiązań, przygotowaniu zboża na siew, spożyciu w gospodarstwie domowym), wynosił w przybliżeniu 8 złotych. Tak więc sytuacja materialna kmieci była dość zróżnicowana.