O karczmarzach w XVII wieku należy mówić raczej jako o sprzedawcach.
Rzemieślnicy Rzemieślnicy byli spotykani w każdej wsi. Wywodzili się często z małozamożnych warstw ludności wiejskiej: zagrodników, chałupników. W swoich skromnych warsztatach wykonywali drobne naprawy sprzętu rolniczego, ubiorów itd. Pewne grupy rzemieślników mieszkających na wsi mogły produkować na potrzeby miasta. Często wśród rzemieślników wiejskich można było spotkać: kowali, garncarzy, sukienników, cieśli, stolarzy, bednarzy, i krawców. W XVI wieku dwór szlachecki starał się posiadać grupę własnych rzemieślników, bardzo przydatnych w folwarku.
Czeladź thumb|Żniwa Bezpośrednio w folwarku mieszkała i była wykorzystywana do prac tzw. czeladź folwarczna, tj. grupa ludności, która nie posiadała majątku na wsi (ziemi, gospodarstw). Czeladź wywodziła się z ludzi luźnych, członków rodzin kmieci i zagrodników. Mianem tym określa się wszystkich pracowników najemnych gospodarstwa. Czeladź, w zależności od rozmiarów folwarku, mogła liczyć kilkadziesiąt lub kilka osób. Wynagradzana była skromnie: np. dziewka folwarczna, wykonująca lżejsze prace w kuchni, przy krowach, pieleniu warzyw, otrzymywała w 1512 r. rocznie 30 gr. Pasterze bydła i świń również nie otrzymywali większych sum.