Czubacz zmienny (Crax rubra) – gatunek dużego ptaka z rodziny czubaczy (Cracidae), zamieszkujący Amerykę Północną i Południową. Narażony na wyginięcie.
Systematyka Wyróżnia się dwa podgatunki Crax rubra: C. rubra rubra Linnaeus, 1758 – wschodni Meksyk do zachodniego Ekwadoru. C. rubra griscomi Nelson, 1926 – wyspa Cozumel (Meksyk).
Morfologia Długość ciała: samce 87–92 cm, samice 78–84 cm. Masa ciała: samce 3600–4800 g, samice 3100–4270 g.
Na głowie kędzierzawy czubek. Samiec czarny, z wyjątkiem żółtej narośli na dziobie, białego brzucha i podogonia; samica w większości kasztanowobrązowa, z prążkowanymi skrzydłami i ogonem oraz czarno-biało delikatnie prążkowaną głową. Występuje także ciemniejsza odmiana samicy. U obu płci nogi są szare.
Zasięg, środowisko Występuje od wschodniego Meksyku przez Amerykę Centralną po zachodnią Kolumbię i zachodni Ekwador. Zamieszkuje wilgotne lasy nizinne, choć był też obserwowany w górach Panamy do 1900 m n.p.m. oraz na północnych zboczach gór Sierra de las Minas w Gwatemali.
Zachowanie Spotykany na ziemi zwykle pojedynczo lub parami. Spłoszony, zazwyczaj ucieka na piechotę.