Na pograniczu morza i lądu osadziły się grube warstwy piaskowców i łupków, podrzędnie zlepieńców.
Później obszar ten ulegał wypiętrzeniu i zjawisku erozji.
W czasie mezozoiku panował tu ląd, a na nim postępowało niszczenie wcześniej powstałych osadów.
Podczas kenozoiku teren ziemi raciborskiej uległ obniżeniu, a następnie został zalany. Po wycofaniu się wody na terenie ziemi raciborskiej pozostały duże pokłady piasków, wapieni i iłu.
Plejstoceńskie zlodowacenia spowodowały, że obszar jest bardzo urozmaicony pod względem ukształtowania powierzchni.
Karbon Fundament sedymentacyjny w obrębie miasta to utwory karbońskie, które należą do serii nieprodukcyjnej, tzw. kulm. W skład tych utworów wchodzą m.in. piaskowce i zlepieńce szarogłazowe, które są w dolnej części silnie zmetamorfizowane. Utwory te w części południowej znajdują się na głębokości od 150 do 200 m, a w północnej sięgają do ponad 500 m. Utwory karbońskie charakteryzują liczne deformacje tektoniczne z zachowaniem ciągłości.
Podłoże karbońskie występujące w okolicach Raciborza znajduje się na o wiele większej głębokości, około 2 km, niż na pozostałych obszarach Wyżyny Śląskiej. Prawdopodobnie w formacji produktywnej tego podłoża znajduje się węgiel.